|
De seksuele ontwikkeling
Baby’s ervaren de verzorger als iemand die voedsel en aandacht
geeft. Voor een baby is er al vanaf de geboorte sensualiteit. De
ouders strelen hun kind, houden het lekker tegen zich aan en geven
het een gevoel van geborgenheid.. Zo leren baby’s dat de huid
het grootste genotorgaan is dat je hebt. Baby’s rond een half
jaar oud ontdekken hun eigen geslachtsorganen. Dat gaat meestal
min of meer toevallig, doordat ze met hun handjes hun hele lichaam
verkennen. Ze zijn dan nog niet in staat een lekker plekje ook te
onthouden. Baby’s van anderhalf jaar kunnen dit meer doelgericht.
Het aanraken van bijvoorbeeld hun piemel kan geleidelijk uitgroeien
tot masturberen.
Peuters worden zich al meer bewust van hun eigen lichaam. Ze ontdekken
de lichamelijke verschillen tussen mannen en vrouwen. Ze gaan dan
uitgebreid onderzoeken hoe hun moeder en vader eruit zien. Ze ontdekken
ook dat ze zelf een jongetje of meisje zijn. Daarnaast gaan ze ook
spelenderwijs bij leeftijdgenootjes ‘kijken’. Kinderen
vanaf 3 jaar hebben wel al heel goed door dat er iets geheimzinnigs
met seksualiteit is. Ze kijken waar de grenzen van volwassenen liggen,
door bijvoorbeeld zich expres op allerlei plekken uit te kleden
of vieze woorden te zeggen.
Bij kleuters gaat het verkennen van het lichaam verder. De fantasie
speelt een steeds grotere rol via spel. We zien dat terug in spel
als ‘vadertje en moedertje' of 'doktertje'. Kinderen gaan ook
vragen stellen over de voortplanting en alles erom heen. Ze zijn
goed in staat simpele uitleg hierover te begrijpen.
In de zogenaamde ‘latentiefase’ bij kinderen tussen 6
en 12 jaar, zijn kinderen wat introverter. Ze maken in deze fase
een strikt onderscheid tussen meisjes en jongens en spelen gezamenlijk
spannende spelletjes op het schoolplein, zoals bijvoorbeeld ‘indiaantje’
.Ze worden voor het eerst: verliefd. Sommige kinderen worden ook
heel preuts en sluiten zich bijvoorbeeld opeens alleen op in de
badkamer.
Tussen tien en vijftien jaar kunnen jongens hun eerste zaadlozing
krijgen en meisjes de eerste menstruatie. De helft van de jongens
heeft rond het tiende jaar seksueel getinte spelletjes. Een derde
van de meisjes rond het achtste jaar heeft seksueel spel met andere
meisjes. Tien procent van de kinderen onder de twaalf heeft wel
eens een orgasme gehad.
Praten over seks
Met praten over seks kun je niet vroeg genoeg beginnen. Hoe kleiner
ze zijn, hoe makkelijker dat gaat.
Kleine kinderen hebben geen idee van het taboe rond seksualiteit
en stellen je zonder gene een vraag over tampons. Dat is een goede
aanleiding om hen in simpele woorden iets te vertellen. Hoe opener
je hen voorlicht, hoe meer je hen mee geeft dat seks iets is waarvan
ze mogen en kunnen genieten. Praten met de kinderen over seksualiteit
betekent dat je daar ruimte voor maakt. Heb je op het moment van
de vraag geen tijd, beloof dan er later op terug te komen. Dat geeft
jezelf tijd om over een eerlijk antwoord na te denken. Je kind ervaart
bovendien dat je hem serieus neemt en het onderwerp open benadert.
Je kunt kinderen ook een boekje erover geven. Een andere manier
om seksualiteit te bespreken is door te vragen wat het kind zelf
al weet. Dan weet je wat je kind wel en niet weet. Als je er samen
over praat, merk je dat het jezelf ook steeds makkelijker afgaat.
Of je seksueel gedrag of vragen van je kind ‘normaal’
vindt, maak je als ouder zelf uit. Er is echter wel een uitgangspunt.
Geef altijd aan waarom iets niet mag. Zit je kind met zijn hand
in de broek aan tafel? Dan kun je gerust zeggen dat je ook niet
aan tafel in je neus peutert. Zo maak je het onderwerp niet tot
iets schaamtevols, maar bespreekbaar en open.
Overigens komen kinderen ook op andere manieren aan informatie.
Via de media (computerspelletjes en reclameboodschappen) krijgen
ze een vreemd beeld van seks, via vriendjes leren ze bijvoorbeeld
schuttingtaal, zonder dit echt te begrijpen. Als ouder kun je dit
verwrongen beeld over seksualiteit bijstellen door met je kinderen
hierover te praten. Juist het serieus praten over het omgaan met
de ‘emotionele’ kanten van seks (welke grenzen mag je
hebben en hoe ben je weerbaar, hoe ga je om met je eigen verlangens
en die van je eventuele partner) is iets waar ouders aan kunnen
bijdragen.
Channah Zwiep
Pedagoge (geeft o.a. workshops over kinderen en
seksualiteit aan professionals en ouders)
2005©
Lees ook:
Herziene versie 'Seksuele opvoeding: doen !'.
Met jonge kinderen over seks praten
De weerbaarheid van jonge kinderen
Meer (prenten)boeken over seksuele opvoeding en voorlichting
Wissel ervaringen uit met ouders of leidsters op de PeuterPlace ledenhyve.
|
