Als de eerste tandjes doorkomen, is het tandvlees van je baby op die plek vaak rood, bol en gespannen. Meestal schemert er een wit puntje doorheen: de rand van het tandje onder het slijmvlies. Met een schone vinger voel je dan een hard, scherp randje. Kleine witte bultjes of een blauwpaarse bult horen er ook bij en zijn bijna altijd onschuldig.
Je tuurt in dat kleine mondje en vraagt je af: is dat nou een tandje, of hoort dat er gewoon zo uit te zien? Het tandvlees van een baby verandert flink rond het doorkomen, en niet elke verkleuring of bult is reden tot zorg. Hieronder zie je precies hoe het tandvlees eruitziet en aanvoelt, wat die witte en blauwe bultjes zijn, en hoe je vanaf het eerste tandje gaat poetsen.
Belangrijkste punten
- Vlak voor het doorkomen is het tandvlees rood, bol en gespannen, vaak met een wit puntje.
- Je kunt een tandje meestal al voelen voordat je het ziet: een hard, scherp randje.
- Kleine witte bultjes zijn vaak onschuldige parelcystes en verdwijnen vanzelf.
- Een blauwpaarse bult is meestal een doorkomcyste en gaat weg zodra het tandje doorbreekt.
- Poets zodra het eerste tandje er is: twee keer per dag met een zachte borstel en een veegje fluoridetandpasta.
Hoe ziet het tandvlees eruit vlak voor een tandje doorkomt?
Op de plek waar het tandje naar boven duwt, wordt het tandvlees rood, bol en strak. Vaak zie je er een wit of geelwit puntje doorheen schemeren: dat is het topje van het tandje net onder het slijmvlies. Het gebied kan ook wat glanzen door de spanning. Meestal gaat het om de onderste voortandjes, precies in het midden. De rest van het tandvlees ziet er gewoon rozig en gezond uit.
Een tandje voelen voordat je het ziet
Wil je zeker weten of er eentje aankomt? Was je handen en voel met een schone vinger voorzichtig over het tandvlees. Een hard, scherp randje onder het gezwollen slijmvlies bevestigt dat een tandje zich omhoog duwt. Dat harde randje voel je vaak dagen tot weken voordat het tandje echt zichtbaar wordt. Het verklaart ook waarom je baby juist dan zo graag op alles bijt: de tegendruk voelt fijn op dat gespannen plekje.
Witte bultjes op het tandvlees: wat zijn dat?
Zie je een of meer kleine, harde witte of geelwitte bultjes op het tandvlees, dan zijn dat meestal parelcystes (Epstein-parels of Bohn-knobbeltjes). Het zijn onschuldige, met vocht gevulde blaasjes die veel baby’s al vanaf de geboorte hebben. Ze doen geen pijn, hoeven niet behandeld te worden en verdwijnen vanzelf. Verwar ze niet met een doorkomend tandje: een tandje zit dieper, voelt hard en scherp aan en gaat gepaard met rood, gezwollen tandvlees eromheen.
Een blauwpaarse bult: de doorkomcyste
Soms ontstaat er vlak voor een tandje een blauwpaars of donkerrood, glad bultje op het tandvlees. Dat is een doorkomcyste: een klein beetje vocht (soms met wat bloed) dat zich boven het tandje verzamelt. Het ziet er akelig uit, maar is bijna altijd onschuldig en verdwijnt vanzelf zodra het tandje doorbreekt. Je hoeft er niets mee te doen. Blijft de bult lang zitten, groeit hij hard of maakt je baby zich er zichtbaar druk om, laat het dan bij een controle even zien aan de mondhygiënist, tandarts of het consultatiebureau.
Kan het tandvlees bloeden bij het doorkomen?
Een heel klein beetje bloed of een blauwe plek op het tandvlees kan bij het doorbreken voorkomen en is meestal onschuldig. Het tandje maakt letterlijk een weg door het slijmvlies. Blijft het tandvlees flink bloeden, of zie je het vaker en zonder duidelijke reden, overleg dan met je huisarts of tandarts. Dat is namelijk niet de gewone gang van zaken.
Verzorging: poetsen vanaf het eerste tandje
Zodra het eerste tandje boven het tandvlees uitkomt, mag de tandenborstel erbij. Wachten hoeft niet: melktandjes zijn gevoelig voor gaatjes, en hoe eerder poetsen normaal wordt, hoe makkelijker het later gaat.
- Twee keer per dag poetsen, ’s ochtends en voor het slapengaan.
- Gebruik een zachte babytandenborstel met een klein kopje.
- Een heel klein veegje fluoridetandpasta (peutertandpasta) is genoeg.
- Poets ook het tandvlees en de nog kale plekken zacht mee, zo went je baby aan het gevoel.
- Rond twee jaar ga je met je kind mee naar de tandarts voor de eerste kennismaking.
Volgens de NVM Mondhygienisten is die vroege gewoontevorming belangrijker dan perfect poetsen. In het begin gaat het vooral om het ritueel, niet om het resultaat.
Tip van onze redactie
Poets op een vast moment en maak er een spelletje van, bijvoorbeeld met een liedje van precies twee minuten. Bij mijn kinderen werkte samen voor de spiegel staan het best: zij poetsten “zelf” en ik deed er stiekem het echte werk overheen.
Twijfel je over iets in dat mondje?
De meeste verkleuringen en bultjes rond het doorkomen zijn onschuldig. Maar je kent je kind het best, dus vertrouw op je gevoel. Twijfel je, of maak je je zorgen? Vraag het gerust aan het consultatiebureau, de tandarts of de mondhygiënist. Wil je weten wanneer de tandjes ongeveer komen en in welke volgorde, kijk dan bij wanneer een baby tandjes krijgt. Voor de bijbehorende klachten is er ons overzicht van de symptomen van doorkomende tandjes, en heeft je baby pijn, lees dan hoe je de tandjespijn kunt verlichten. Het complete beeld staat in ons artikel over tandjes krijgen bij baby’s.
Veelgestelde vragen over de eerste tandjes en het tandvlees
Hoe ziet het tandvlees eruit als er een tandje doorkomt?
Als er een tandje doorkomt, is het tandvlees op die plek rood, bol en gespannen. Vaak schemert er een wit of geelwit puntje doorheen: het topje van het tandje onder het slijmvlies. Het gaat meestal om de onderste voortandjes in het midden. De rest van het tandvlees blijft er gewoon rozig en gezond uitzien.
Wat zijn die harde witte bultjes op het tandvlees van een baby?
De harde witte bultjes op het tandvlees zijn meestal parelcystes, ook wel Epstein-parels of Bohn-knobbeltjes genoemd. Het zijn onschuldige, met vocht gevulde blaasjes die veel baby’s al vanaf de geboorte hebben. Ze doen geen pijn en verdwijnen vanzelf. Een doorkomend tandje voelt daarentegen hard en scherp en heeft rood tandvlees eromheen.
Kun je een tandje voelen voordat je het ziet?
Ja, je kunt een tandje vaak al voelen voordat je het ziet. Voel met een schone vinger voorzichtig over het tandvlees: een hard, scherp randje onder het gezwollen slijmvlies verraadt dat er een tandje omhoog duwt. Dat voel je soms dagen tot weken voor het tandje echt zichtbaar door het tandvlees breekt.
Wat is een blauwe bult op het tandvlees van mijn baby?
Een blauwe of blauwpaarse bult op het tandvlees is meestal een doorkomcyste: wat vocht dat zich boven een doorkomend tandje verzamelt. Het ziet er naar uit, maar is bijna altijd onschuldig en verdwijnt vanzelf zodra het tandje doorbreekt. Blijft de bult lang zitten of groeit hij, laat het dan aan de tandarts zien.
Wanneer moet je het eerste tandje van je baby gaan poetsen?
Je begint met poetsen zodra het eerste tandje boven het tandvlees uitkomt. Poets twee keer per dag met een zachte babytandenborstel en een heel klein veegje fluoridetandpasta. In het begin gaat het vooral om de gewoonte. Rond twee jaar ga je met je kind mee naar de tandarts voor de eerste kennismaking.
Kan het tandvlees bloeden als er een tandje doorkomt?
Ja, een klein beetje bloed of een blauwe plek op het tandvlees kan bij het doorbreken van een tandje voorkomen en is meestal onschuldig. Het tandje baant zich letterlijk een weg door het slijmvlees. Blijft het tandvlees flink of vaak bloeden zonder duidelijke reden, overleg dan met je huisarts of tandarts.
