Baby doet overdag een dutje in een licht, rustig bedje

Baby slaapt niet overdag? Oorzaken en wat echt helpt

Slaapt je baby niet overdag, dan zit de oorzaak meestal in te lange wakkertijd (oververmoeidheid) of te veel prikkels rond het dutje. Korte dutjes van 30 tot 45 minuten zijn op zich normaal: dat is precies de lengte van een babyslaapcyclus. Let dus eerst op de wakkertijd en een rustige, donkere slaapplek, niet op een trucje voor dit ene dutje.

Overdag slapen is voor veel baby’s lastiger dan ’s nachts. Er is meer licht, meer geluid en meer te beleven, en juist een oververmoeide baby valt dan slechter in slaap, niet beter. Goed nieuws: aan de twee grootste oorzaken kun je echt iets doen. Hieronder lees je waarom je baby overdag wakker blijft, hoeveel slaap normaal is per leeftijd en wat je vandaag nog kunt aanpassen.

Belangrijkste punten

  • De meest voorkomende reden dat een baby overdag niet slaapt is oververmoeidheid door te lange wakkertijd.
  • Dutjes van 30 tot 45 minuten zijn normaal: dat is de lengte van een complete slaapcyclus bij een baby.
  • Overdag is inslapen moeilijker dan ’s nachts door licht, geluid en prikkels; een donkere, rustige plek helpt het meest.
  • Het aantal dutjes daalt met de leeftijd, van vier of meer bij een pasgeborene naar één rond de 12 tot 18 maanden.
  • Een enkele dag slecht slapen is geen probleem. Structureel te weinig slaap en een ontevreden baby zijn wel een reden om met het consultatiebureau te overleggen.

Waarom slaapt mijn baby niet overdag?

Er is zelden één schuldige, maar in de praktijk komt het bij de meeste baby’s op een paar dingen neer. Loop ze even langs voor je naar een oplossing zoekt, want de juiste aanpak hangt af van de oorzaak.

  • Oververmoeidheid. Dit is de grote boosdoener. Blijft je baby te lang wakker, dan maakt het lijfje stresshormonen aan en raakt het juist overprikkeld. Een oververmoeide baby valt moeilijker in slaap en wordt sneller weer wakker.
  • Te veel prikkels. Overdag is het licht, er is geluid, er gebeurt van alles. Een baby die nog volop indrukken verwerkt, komt in een drukke kamer moeilijk tot rust.
  • Niet moe genoeg. Het omgekeerde kan ook: ligt je baby er te vroeg in, dan is de slaapdruk nog te laag en blijft hij wakker liggen spelen of mokken.
  • Honger, een volle luier of buikkrampjes. Simpel, maar makkelijk over het hoofd te zien. Een ongemakkelijke baby valt niet in slaap.
  • Een ontwikkelingssprong of slaapregressie. In zo’n fase verslechtert het slapen tijdelijk, ook overdag. Dat trekt vanzelf weer bij.
Wakkere baby ligt overdag in het bedje en valt niet in slaap

Hoeveel moet een baby overdag slapen?

Hoeveel een baby overdag moet slapen hangt sterk af van de leeftijd. Pasgeborenen slapen het grootste deel van de dag in korte stukjes, terwijl een baby van een jaar vaak met één of twee dutjes toekomt. De tabel hieronder geeft een richting, geen norm. De spreiding tussen baby’s is groot, dus gebruik het als houvast en niet als meetlat.

Leeftijd Aantal dutjes Wakkertijd tussendoor
0 tot 3 maanden 4 of meer, vaak kort en onregelmatig 45 tot 60 minuten
3 tot 6 maanden 3 tot 4 dutjes 1,5 tot 2 uur
6 tot 9 maanden 2 tot 3 dutjes 2 tot 3 uur
9 tot 12 maanden 2 dutjes 3 tot 4 uur
12 tot 18 maanden 1 tot 2 dutjes 3,5 tot 5 uur
Gangbaar aantal dutjes en wakkertijd per leeftijd. Dit zijn richtlijnen; jouw baby mag hier best van afwijken.

De wakkertijd, de tijd dat je baby wakker is tussen twee slaapjes, is hierbij je belangrijkste knop. Houd je die in de gaten, dan voorkom je het oververmoeid raken dat zoveel dutjes verpest. Wil je een compleet overzicht van dag- en nachtritme, kijk dan ook naar ons slaapschema per leeftijd.

Waarom slaapt mijn baby maar 30 tot 45 minuten overdag?

Word je baby na precies een half uurtje alweer klaarwakker, dan is daar een logische verklaring voor. Een babyslaapcyclus duurt ongeveer 30 tot 45 minuten. Aan het einde van zo’n cyclus komt iedereen even in een lichtere slaap. Een baby die zichzelf weer in slaap kan laten vallen, gaat door naar de volgende cyclus. Eentje die dat nog niet kan, is op dat moment klaarwakker.

Zo’n kort dutje noemen we ook wel een hazenslaapje. Vervelend, maar in de basis normaal, zeker bij jonge baby’s. Het wordt pas iets om aan te werken als je baby na zo’n kort dutje duidelijk niet uitgerust en chagrijnig is. Dan helpt het om te oefenen met zelf inslapen en om de slaapomgeving zo saai en donker mogelijk te maken, zodat de prikkel om wakker te blijven kleiner wordt.

Zo help je je baby wel overdag te slapen

Geen toverwoord, wel een paar dingen die bij veel baby’s echt verschil maken. Begin bij de wakkertijd, dat levert vaak de snelste winst op.

  1. Let op de wakkertijd. Leg je baby erin vóór hij oververmoeid raakt. Kijk naar de tabel hierboven en naar de eerste vermoeidheidssignalen: gapen, wegkijken, aan oortjes friemelen, kort huilen.
  2. Maak de kamer donker en saai. Sluit de gordijnen, ook overdag. Minder licht en prikkels betekent makkelijker in slaap vallen. Een beetje achtergrondgeluid kan helpen, zie onze uitleg over white noise voor je baby.
  3. Houd een kort, herkenbaar dutjesritueel aan. Bijvoorbeeld luier, slaapzak, gordijnen dicht, even knuffelen. Dezelfde volgorde elke keer geeft je baby het signaal dat slapen eraan komt.
  4. Leg je baby wakker maar slaperig neer. Zo leert hij zichzelf in slaap te vallen, en dat is precies wat hij na een korte slaapcyclus opnieuw nodig heeft.
  5. Zorg voor een veilige, rustige slaapplek. Een prikkelarme plek op de rug in een eigen bedje werkt het best, zie ook onze uitleg over veilig slapen.

Lukt het inslapen sowieso slecht, ook ’s avonds, lees dan ook ons artikel over wat je doet als je baby niet wil slapen. En blijft je baby slecht doorslapen, dan helpt ons stuk over wanneer een baby gaat doorslapen je de verwachtingen scherp te krijgen.

Tip van onze redactie

Schrijf een paar dagen op hoe laat je baby wakker wordt en weer in slaap valt. Negen van de tien keer zie je dan dat de wakkertijd net te lang was. Een dutje vijftien minuten naar voren halen lost vaak meer op dan welk slaaptrucje dan ook.

Wanneer is overdag slecht slapen een probleem?

Een dag waarop de dutjes niet lukken hoort er gewoon bij en is geen reden tot zorg. Zolang je baby tevreden is, groeit en zich goed ontwikkelt, zit het meestal wel goed, ook al slaapt hij overdag minder dan de tabel zegt. Sommige baby’s hebben simpelweg wat minder slaap nodig.

Let wel op als je baby structureel veel te weinig slaapt en daardoor de hele dag huilerig, ontroostbaar of duidelijk oververmoeid is, of als de dutjes ineens flink verslechteren zonder duidelijke reden. Twijfel je of maak je je zorgen, overleg dan met je huisarts of het consultatiebureau. Het Centrum voor Jeugd en Gezin geeft betrouwbare uitleg over baby’s die overdag moeilijk in slaap komen.

Bij mijn eigen dochter was overdag slapen wekenlang een drama, tot ik doorhad dat ik haar veel te laat in bed legde. Ze leek nog vrolijk, maar was eigenlijk allang over haar toeren. Zodra ik de dutjes een halfuur naar voren schoof, viel ze ineens binnen vijf minuten in slaap. Niks geen trucje, gewoon op tijd erin.

Veelgestelde vragen over overdag slapen

Hoeveel moet een baby overdag slapen?

Hoeveel een baby overdag moet slapen hangt af van de leeftijd. Een pasgeborene doet vier of meer korte dutjes, rond 6 maanden zijn dat er nog twee tot drie, en vanaf een jaar vaak één of twee. De totale dagslaap daalt geleidelijk. Gebruik dit als richtlijn, want de spreiding tussen baby’s is groot.

Waarom slaapt mijn baby wel ’s nachts maar niet overdag?

Je baby slaapt overdag slechter dan ’s nachts omdat het overdag lichter en drukker is en er meer prikkels zijn. De slaapdruk is overdag ook lager dan ’s avonds. Daardoor valt je baby moeilijker in slaap en wordt hij eerder wakker. Een donkere, rustige kamer en goed op de wakkertijd letten helpen het meest.

Waarom slaapt mijn baby overdag maar 30 tot 45 minuten?

Je baby slaapt overdag vaak maar 30 tot 45 minuten omdat dat de lengte is van een complete babyslaapcyclus. Aan het einde komt je baby even in lichte slaap. Kan hij zichzelf nog niet weer in slaap laten vallen, dan is hij klaarwakker. Zo’n kort dutje heet een hazenslaapje en is bij jonge baby’s normaal.

Is het erg als mijn baby overdag niet slaapt?

Een enkele dag dat je baby overdag niet slaapt is niet erg. Zolang je baby tevreden is, goed eet en zich normaal ontwikkelt, zit het meestal goed. Het wordt wel een aandachtspunt als je baby structureel te weinig slaapt en daardoor oververmoeid en huilerig is. Twijfel je, overleg dan met het consultatiebureau.

Hoe krijg ik mijn baby overdag in slaap?

Je krijgt je baby overdag het makkelijkst in slaap door op de wakkertijd te letten en hem erin te leggen vóór hij oververmoeid is. Maak de kamer donker en prikkelarm, houd een kort vast dutjesritueel aan en leg je baby wakker maar slaperig neer. Zo leert hij zichzelf in slaap te vallen.

Hoeveel dutjes heeft een baby per dag nodig?

Het aantal dutjes dat een baby per dag nodig heeft daalt met de leeftijd. Een pasgeborene doet vier of meer dutjes, tussen 3 en 6 maanden zijn dat er drie tot vier, rond 9 maanden twee, en vanaf een jaar zakt het richting één dutje. De wakkertijd tussen de dutjes wordt ondertussen steeds langer.

Foto van Sanne van de Berg
Sanne van de Berg
Als moeder van twee energieke peuters weet Sanne als geen ander dat het ouderschap een prachtig avontuur is, maar soms ook een behoorlijke uitdaging. Met een achtergrond in de pedagogiek en een rugzak vol eigen ervaringen, deelt ze op PeuterPlace praktische tips en creatieve ideeën.

Meer interessante artikelen